O tym sondażu wspominałem już we wstępniaku do numeru listopadowego w zeszłym roku – chciałem wrócić do tematu po uzyskaniu od instytucji zlecającej i prowadzącej sondaż kompletu danych statystycznych. Mimo wielokrotnych próśb nie uzyskaliśmy ich drogą oficjalną, więc trzeba było się uciec do partyzantki – ale zgromadziliśmy te dane.

Przypomnę pokrótce o co chodzi. Oto Polska Agencja Prasowa w drugiej połowie roku 2025 zleciła Fundacji Instytut Badań Rynkowych i Społecznych (znanej szerzej pod skrótem IBRIS) przeprowadzenie badania sondażowego na temat dostępu do broni palnej. Wykonano je w dniach 19–20 września 2025 roku, metodą CATI, czyli wywiadów telefonicznych, na reprezentatywnej grupie 1100 Polaków. Zaś wyniki sondażu przedstawiono opinii publicznej 31 października, podczas zorganizowanej w siedzibie PAP konferencji prasowej (czy też może raczej panelu dyskusyjnego, z zaproszonymi odpowiednio dobranymi gośćmi). Wydźwięk tej prezentacji był jednoznaczny – jak to ogłosił prezes IBRIS, Marcin Duma, „niemal połowa badanych nie widzi potrzeby liberalizacji dostępu do broni palnej”, a przytłaczająca większość „zdecydowanie popiera regularne badania psychologiczne”, jakim mieliby być poddawani okresowo wszyscy posiadacze broni.

Taki przekaz doskonale współgrał ze złożonym do laski marszałkowskiej akurat 19 września – zaiste perfekcyjna koincydencja, nieprawdaż? – projektem nowelizacji ustawy o broni i amunicji, pod którym podpisało się 17 posłanek i posłów ówczesnego klubu parlamentarnego Polska 2050–Trzecia Droga (teraz rozpadł się on na dwa pod-kluby, a nasza siedemnastka podzieliła się prawie po równo: 9 osób jest w klubie Centrum, a 8 w Polsce 2050). Nowelizacja właśnie miała wprowadzić obowiązkowe okresowe badania lekarskie i psychologiczne dla większości posiadaczy broni palnej w Polsce. Więc gdyby ktoś planował kampanię medialną wspierającą ten projekt, ów sondaż wyjątkowo idealnie by się do tego nadawał. Piszę w czasie przeszłym, bo nie sądzę aby po rozpadzie wesołej gromadki posłów wprowadzonych do Sejmu przez pana Hołownię jakiekolwiek inne ugrupowania polityczne chciało wspierać te osoby, popierając ich – skądinąd wyjątkowo szkodliwy – projekt. Czyli sondaż politycznie się raczej jego pomysłodawcom nie przydał, ale warto go przeanalizować – bo okazuje się, że dostarczył nam wręcz rewelacyjnych informacji. Przeanalizujmy więc po swojemu to, o co pytano respondentów i jaką rzeczywistą treść niosą ich odpowiedzi.

ilustracje: Fox News, Malbork.pl, Reuters