Wiele noży używanych w wojsku wywodzi się w swoich założeniach i konstrukcji od noży tradycyjnie stosowanych w danym kraju od wieków. W Europie wyjątkowo płodnym pod tym względem regionem jest Skandynawia, skąd do wojsk różnych krajów trafiały przez lata noże wzorowane na klingach fińskich, szwedzkich czy norweskich.

Najsłynniejszymi nożami bojowymi i narzędziowymi Skandynawii były oczywiście „finki” – jak sama nazwa wskazuje, wzorowane na nożach fińskich. Geneza tego genialnego uniwersalnego noża, zwanego przez Finów puukko sięga wielu stuleci. Przez te setki lat z narzędzia i broni puukko stał się symbolem i talizmanem mieszkańców Finlandii. Wiele podań przypisywało mu również magiczne siły odstraszania złych mocy i odpędzania duchów.

Wieki zmagań człowieka z przyrodą w trudnych warunkach klimatycznych, zdobywania pożywienia, ścinania gałęzi na ogień – wszystko to sprawiło, że z biegiem lat nabrał on optymalnej, charakterystycznej i niezmiennej formy. Można śmiało twierdzić, że był on prekursorem współczesnych noży surwiwalowych – tych prawdziwych, nie hollywoodzkich dziwactw (STRZAŁpl 7-8/25). Typową cechą noży skandynawskich jest brak jelca, co wynika z faktu, że zasadniczo pełniły one rolę noży raczej użytkowych niż bojowych i nikt ich nie projektował do parowania ciosów. Profilowana rękojeść o długości równej szerokości dłoni wykonana jest z poroża (zwłaszcza łosia i renifera) lub z drewna polarnej brzozy o charakterystycznym jasnożółtym lub jasnobrązowym ubarwieniu. Zapewnia ona dobry, mocny uchwyt, co pozwala na pewne manewrowanie nożem. Rękojeść u nasady wzmocniona jest zwykle stalowym lub mosiężnym pierścieniem, a głowica jest często zwieńczona wyraźnie zaznaczonym nosem, zapobiegającym zsuwaniu się dłoni. Stalowa jednosieczna głownia długości 10–15 cm z ością i sztychem decentrycznym, czasami ze zbroczem lub ornamentami. Sztych puukko myślliwskiego może być lekko zakrzywiony w dół, aby ułatwić skórowanie i patroszenie zwierzęcia. Brak jelca sprawia, że nóż fiński przenoszony był w sięgającej zwykle do połowy rękojeści pochwie, wykonanej początkowo z kory brzozowej, później ze skóry.

Praktycznie do lat 20. ubiegłego wieku noże fińskie były wyrobami rękodzieła rzemieślników lub niewielkich warsztatów. Dopiero w 1918 roku w armii fińskiej wprowadzono nóż (zwany „bagnetem” – pistin) zaprojektowany przez malarza Akseli Gallen-Kallela, nawiązujący formą do puukko, który miał być elementem munduru galowego podoficerów – fińskim odpowiednikiem kordzika – podczas gdy panowie oficerowie mieli występować konno i przy szabli.

ilustracje: TOP-NOZHI.RU i WARRELICS.EU