Czołg, pancerny pojazd z armatami i karabinami maszynowymi, doczekał się skutecznej formy obrony przed nim dopiero po dwóch latach panowania na polu walki. W 1918 roku firma Mauser skonstruowała (przypadkiem) karabin przeciwpancerny Mauser T-Gewehr. Między wojnami rozwój takiej broni przeniósł się do Solothurn w Szwajcarii.

Dlaczego akurat tam, skoro jako żywo Szwajcaria była terenem przeciwpancernym do tego stopnia, że jej armia pierwszych czołgów dorobiła się dopiero w 1939 roku? Bo nie była ani sygnatariuszem – ani tym bardziej przedmiotem – układu wersalskiego, który zakazywał Niemcom rozwijania podobnej broni. A w roku 1929 zbankrutowaną fabrykę zegarków, a potem amunicji, od austriackiego Hirtenbergera wykupił niemiecki Rheinmetall, który założył tam ośrodek badawczo-produkcyjny dokładnie tych rodzajów broni, których w Wersalu zabroniono: broni maszynowej, przeciwlotniczej i przeciwpancernej (STRZAŁpl 1/17). Koncern Rheinische Metallwaaren- und Maschinenfabrik AG (adres telegraficzny: Rheinmetall), który powstał w 1908 roku z połączenia fabryk RMMF w Düsseldorfie i Dreysego w Sömmerda, był akurat jedną z 33 łącznie firm, którym IMKK (Międzyaliancka Wojskowa Komisja Kontrolna) zezwoliła na produkcję zbrojeniową, ale w Solothurn prowadzono te programy, które nie mieściły się w dopuszczalnym zakresie działalności. Ta miała obejmować produkcję artylerii do 170 mm, podstaw do niej, płyt pancernych oraz siłowników hydraulicznych. Do Solothurn trzeba było przenieść przede wszystkim dział broni małokalibrowej z Wunderkindem niemieckiej broni strzeleckiej Louisem Stange, który już w wieku 18 lat przejął kierowanie nim z rąk zmarłego w 1917 roku Louisa Schmeissera.
Bardzo pomogło w tym przeniesienie już w 1919 roku ponad 23 000 ton maszyn, narzędzi, materiałów i dokumentacji technicznej Rheinmetalla do neutralnej Holandii, gdzie znalazły się poza zasięgiem kontroli alianckiej, czekając na powrót lepszych czasów. W połowie 1929 roku (6 kwietnia podpisano list intencyjny, a 27 czerwca zarejestrowano Waffenfabrik Solothurn AG”) rozpoczęto ich przerzut do Szwajcarii i instalację w opróżnionych budynkach w Solothurn, w pół drogi między Bazyleą a Bernem. Maszyny Rheinmetalla stanowiły podstawę zdolności produkcyjnej nowej firmy, która oficjalnie kupiła je od Rheinmetalla w roku 1930.

Ilustracje: MORPHY AUCTIONS i ze zbiorów autora