Karabin na czołgi – Tankgewehr M1918

Z pożogi lat 1939–1945 w Muzeum Wojska Polskiego ocalała zaskakująco duża część przedwojennego zbioru. Są wśród nich, prawdopodobnie jedyne w Polsce, dwa niemieckie karabiny przeciwpancerne z okresu I wojny światowej, przekazane z wojska w roku 1922.

W bitwie pod Flers i Courcelette, toczonej 15 września 1916 roku w ramach gigantycznych zmagań nad Sommą, po raz pierwszy użyto czołgów: brytyjskich Mk I. Chociaż w walce udział wzięło zaledwie kilkadziesiąt maszyn działających w dużym rozproszeniu – sporo pojazdów nie dotarło do pozycji wyjściowych z powodów awarii i trudności z pokonaniem grząskiego gruntu – to ziejące ogniem romboidalne pojazdy na gąsienicach wywarły na broniących się Niemcach duże wrażenie. „Pojawiały się jeden za drugim, wywołując w żołnierzach paraliżujący strach, […] Monstra zbliżały się powoli, utykały, zataczały i kołysały, ale były coraz bliżej. Nic ich nie mogło powstrzymać; wydawało się, że popycha je jakaś nadnaturalna siła” – donosili korespondenci wojenni. Choć cała akcja wydawała się niewiele znaczącym epizodem i z początku nie wywołała powszechnego entuzjazmu wśród wojskowych, to projekt opancerzonych wozów bojowych uznano za perspektywiczny.

Tank-Gewehr
Rozwój sił pancernych, ograniczał się faktycznie do dwóch głównych potęg alianckich – Anglii i Francji. Wzrostowi liczebności towarzyszyła poprawa właściwości trakcyjnych i komfortu załogi oraz zwiększenie jej ochrony. Czołgi Mk I, II i III miały pancerze o grubości zaledwie 10 mm, co czyniło je podatnymi na ogień broni małokalibrowej strzelającej amunicją przeciwpancerną z pociskiem z utwardzonym rdzeniem stalowym (Spitzgeschoss mit Kern – SmK). W raporcie niemieckiej 27. Wirtemberskiej Dywizji Piechoty dotyczącym bitwy pod Arras (1917 rok), w której użyto czołgów Mk I i II pisano: „11 kwietnia wszystkie rodzaje dział były w stanie eliminować czołgi […] 11 kwietnia udowodnił, że nawet ogień karabinów i karabinów maszynowych, dzięki amunicji S.m.K. również może wyłączyć z walki czołg

Ilustracje: IMPERIAL WAR MUSEUM oraz MWP