W połowie maja bieżącego roku na aukcji Rock Island Auction za z górą 750 tysięcy dolarów został sprzedany rewolwer, który niemal z pewnością był milczącym świadkiem zagłady żołnierzy generała Custera.

Niecodziennie się zdarza, żeby cały pułk został w ciągu paru godzin zmieciony z powierzchni ziemi, „wybity do nogi” – jak mawiali nosi przodkowie. Od zarania dziejów wojskowości, oddziały (co po wojskowemu znaczy co najmniej pułk, około tysiąca żołnierzy, bo wszystko mniejsze to „pododdziały”) funkcjonują jako systemy, których działanie wyznacza drobiazgowe planowanie. Wystawia się zdublowane ubezpieczenia, prowadzi rozpoznanie i planuje, planuje, planuje do znudzenia: drogi dojścia, kierunki natarcia – lub trasy odwrotu. Taki sposób funkcjonowania czyni dowodzenie łatwiejszym, bo każdy wie co ma robić. A w razie porażki umożliwia ewakuację przynajmniej części sił. A jednak wciąż się czasem zdarza, że gdzieś jakiś oddział po prostu ginie, rozniesiony przez przeciwnika. Takie historie budzą emocje i ciekawość potomnych, a historycy roztrząsają bez końca ich przyczyny i możliwy przebieg ostatnich chwil żołnierzy, których śmierci poza wrogiem nikt nie widział. Czyje błędy doprowadziły do tego, że do Lasu Teutoburskiego weszły trzy legiony Kwintyliusza Warusa – a wyszło kilkunastu przerażonych obdartusów? Dlaczego brytyjski 24th Regiment of Foot nie przetrwał starcia z Zulusami pod Isandhlwaną?
W historii wojskowej Stanów Zjednoczonych jedną z takich spektakularnych katastrof była bitwa nad rzeką Little Bighorn, gdzie 25 czerwca 1876 roku część sił 7. pułku kawalerii została otoczona przez koalicję Siuksów, Szejenów oraz Arapahów i wskutek niedocenienia przeciwnika w zbiegu z brakiem rozpoznania i planowania – wybita do nogi wraz ze swoim dowódcą, ppłk Georgem Armstrongiem Custerem. Dziś przypominamy tę bitwę raz jeszcze, z okazji pojawienia się w połowie maja na aukcji Rock Island Arsenal rewolweru Colt Single Action Army z numerem seryjnym 4552 – który niemal na pewno mógł być niemym świadkiem tragedii lekkomyślnego oficera i jego podwładnych

Ilustracje: Rock Island Auctions ©2022