Najbardziej tradycyjnemu wśród wytwórców broni i amunicji z krainy jezior i reniferów – firmie Sako – stuknęło sto lat. Początki były, jak to zazwyczaj bywa, skromne, a dziś to jedna z najbardziej szacownych i liczących się marek na świecie.

Wszystko zaczęło się 1 kwietnia 1921 roku, gdy wydzielone z fińskiej Straży Obywatelskiej (Suojeluskunta) warsztaty rusznikarskie uzyskały samodzielność finansową i organizacyjną. Straż Obywatelska (zwana też potocznie – lecz nieoficjalnie – Białą Gwardią) była fińską organizacją paramilitarną, wsławioną walkami z oddziałami miejscowych bolszewików i Armii Czerwonej (RKKA). Po podpisaniu pokoju z Rosją sowiecką traktatu pokojowego w Tartu, 14 października 1920 roku, Suojeluskunta stała się czymś w rodzaju inkubatora fińskiej armii, szkoląc rekrutów i łącząc role obrony cywilnej oraz wojsk terytorialnych. Ponieważ jej uzbrojenie pochodziło głównie ze zdobyczy wojennych oraz przypadkowych dostaw sprzętu pozyskiwanego najróżniejszymi drogami, własne sprawne warsztaty remontowe były elementem kluczowym dla zachowania sprawności bojowej. Gdy wojna się skończyła, warsztaty musiały przejść na własny garnuszek – więc dość szybko do świadczonych usług rusznikarskich dodano własną produkcję broni palnej.

Na początku zakład nosił nazwę Warsztaty Rusznikarskie Dowództwa Straży Obywatelskiej (Suojeluskuntain Yleisesikunnan Asepaja), a z dniem 1 czerwca 1927 roku przeszedł na własny rozrachunek jako Suojeluskuntain Ase- ja Konepaja Osakeyhtiö, czyli Warsztaty Rusznikarskie i Mechaniczne Straży Obywatelskiej, sp. z o.o. Skrótu od tej nowej nazwy – S.A.K.O. – zaczęto wkrótce używać także jako nazwy własnej, Sako

ilustracje: Sako