2021/03/12

Kusze bywały większe lub mniejsze, filmy sensacyjne dostarczały dowodów na istnienie kusz w formie zbliżonej do pistoletu – ale wszystkie były jednostrzałowe. Okazuje się jednak, że istniały kusze wielostrzałowe – i są wciąż opracowywane ich nowe modele.

Kusza, chiński wynalazek z około 500 roku p.n.e., w Europie upowszechniła się dopiero szesnaście stuleci później – począwszy od XII wieku. Podobnie jak łuk, jest bronią neurobalistyczną służącą do miotania strzał (zwanych w tym przypadku bełtami) siłą sprężystego łuczyska – ale łoże z mechanizmem spustowym umożliwia utrzymywanie napięcia cięciwy przez dłuższy czas, bez wysiłku mięśni strzelca. Większa energia twardszego łuczyska pozwala osiągnąć większą prędkość początkową, a przez to większą celność i przebijalność. Bardziej płaski tor lotu bełtu sprawia, że celowanie jest znacznie łatwiejsze i nie wymaga tak długiego treningu, jak w przypadku strzelania z łuku – polegającego głównie na mistrzowskim opanowaniu zdolności dokładnej oceny odległości i dobierania stopnia napięcia do pożądanej odległości strzału.
Na przestrzeni dziejów konstrukcja kusz była rozwijana od prostych kusz napinanych ręcznie, do ciężkich kusz stanowiących odpowiednik artylerii polowej, oblężniczych lub wałowych, których obsługa powodowała zaangażowania kilku osób. Usprawniano też sposób napinania cięciwy. Od XV wieku do tego celu zaczęto używać haka umieszczonego przy pasie strzelca, który opierając kuszę o ziemię wkładał nogę w strzemię mocowane w przedniej części łoża i zaczepiając hakiem o cięciwę, prostował się, napinając kuszę. Taki sposób wystarczał, póki łuczyska kusz wyrabiano z drewna, lecz później zaczęto stosować łuczyska przekładkowe z warstwami rogowymi i metalowe. Rosnąca siła potrzebna do napinania coraz twardszych łuczysk wymogła zastosowanie dźwigni, zwanej „kozią nogą” – opieranej o dwa występy łoża i zaopatrzonej w hak ciągnący cięciwę. Oprócz tego używano dźwigów korbowych, które w rozwiązaniach niemieckich napinały cięciwę przy pomocy trybu współpracującego z zębatym prętem, a w Anglii przybierały postać lewara korbowego z wielokrążkiem.
Najpoważniejszą wadą kuszy była jej stosunkowo mała szybkostrzelność

previous arrownext arrow
Slider
previous arrow
next arrow
Slider