2020/10/07

Mało kto wie, że Portugalia swoją pierwszą własnej konstrukcji broń palną wyprodukowała dopiero po II wojnie światowej – ani tego, że był to zarazem jej ostatni masowo produkowany rodzimy model.

Portugalia, mały kraj z pięknymi plażami na atlantyckim końcu Europy, ma wspaniałą imperialną przeszłość. Nikomu się jeszcze nie śniło o Imperium Brytyjskim, gdy w 1494 roku traktatem w Tordesillas Hiszpania i Portugalia już dzieliły między siebie całą… planetę. Przez niemal 600 lat, od zajęcia marokańskiej Ceuty w 1415 roku po oddanie Makau Chinom w 1999 roku, ten ledwo paromilionowy europejski kraik (granicę 10 milionów ludności przekroczono dopiero w XXI wieku) rządził – z różnym powodzeniem i intensywnością – olbrzymimi terytoriami, rozciągającymi się na całym świecie: w Afryce, Azji, Ameryce Południowej, Oceanii, na Atlantyku, Pacyfiku i Oceanie Indyjskim. Perłą w koronie była Brazylia, zajmująca prawie połowę Ameryki Południowej. Do XX wieku z tego imperium zostały jednak tylko nędzne resztki. Największe z nich, trzy biedne kolonie afrykańskie: Angola, Mozambik i Gwinea Portugalska, raczej kosztowały, niż przynosiły zyski – ale Portugalia była gotowa bronić tych ostatnich cieni dawnej potęgi za wszelką cenę, bo bez nich stała by się już tylko małym kraikiem na peryferiach Europy. Zarazem jednak właśnie ich posiadanie sprawiało, że stanowiła na dodatek jej biegun ubóstwa. Koszty utrzymania kolonii sprawiały, że jeszcze w latach 70. XX wieku średni dochód na głowę Portugalczyka nie przekraczał połowy średniego dochodu obywatela EWG. Był niższy nawet od osiąganego (oficjalnie) przez Sycylijczyków – nie lada osiągnięcie, lecz żaden powód do chwały…
Politycznie Portugalia żyła przez ostatnie stulecie zgodnie z zasadą „nasza chata z kraja” – trzymała się na uboczu bloków politycznych i głosiła neutralność, choć w obu wojnach światowych ostatecznie lądowała po stronie Ententy. Polityczna wolta z 1943 roku, gdy kraj jeszcze pół roku wcześniej skrycie zaopatrujący U-booty, użyczył aliantom baz lotniczych na Azorach i Wyspach Zielonego Przylądka, przesądzając o wyniku Bitwy o Atlantyk, otworzyła powojennej Portugalii drogę do Planu Marshalla i NATO.

Od początku XX wieku Portugalia próbowała zbudować własny przemysł obronny, by uniezależnić się wreszcie od zagranicznych dostaw podstawowych środków walki, przekleństwa wszystkich wojen toczonych w poprzednim stuleciu. Na jego ośrodek wybrano istniejące od połowy XIX wieku warsztaty wojskowe w Braço de Prata (Fábrica de Braço de Prata, FBP) na przedmieściach Lizbony, jednak kilka kolejnych prób podejmowanych między rokiem 1904 a 1927, zarówno przez monarchię, jak potem władze republikańskie nie przyniosło rezultatu. Państwo było zbyt ubogie, by samodzielnie zbudować nowoczesny przemysł, a rynek (siły zbrojne) zbyt szczupły, by utrzymać rodzimych prywatnych przedsiębiorców tej branży. Dopiero po II wojnie projekt wreszcie udało się zrealizować za środki z Planu Marshalla, w związku z powstaniem NATO – którego Portugalia była członkiem-założycielem

Ilustracje: o ile nie zaznaczono inaczej – Krzysztof Pawela

COLT-niebieski DRUK_MOJA
sordin_1.3A4_3_black_27112020_4SHOOTER_MOJA
_okl_IV_Militaria [Strzal-Bushnell-Lunety-obserwacyjne_1-1]_Nov
COLT zielony_MOJA
_okl_II_KALIBER_GGG_v2
Militaria [Strzal-ASG-Infidels_1-3]_Nov20_MOJA
image description
Militaria [Strzal-Leatherman-Beauty_1-3]_Nov20_MOJA
Magazyn_Uzbrojenia_reklama doruk krzywe
Militaria [Strzal-Pentagon_1-3]_Nov20_MOJA
KALIBER_caldwell_first_tacticalv4
sordin_1.3A4_3_white-27112020_4SHOOTER_MOJA
SPC_Magpul_MOJA
SPC_strzal.pl_specshop_MOJA
Prenumerata 210x285_X.2020- do druku
_4SHOOTER_Tanfoglio-A4-062018- dobry qr
_BRATERSTWO_jak-uzyskac-bron
Jak legalnie uzyskać broń palną?
_Rekl INCORSA_Stribog-Schmeisser_akcept
Militaria [Strzal-Infidels-Mechanix_1-1]_Nov20_B
COLT-niebieski DRUK_MOJA
sordin_1.3A4_3_black_27112020_4SHOOTER_MOJA
_okl_IV_Militaria [Strzal-Bushnell-Lunety-obserwacyjne_1-1]_Nov
COLT zielony_MOJA
_okl_II_KALIBER_GGG_v2
Militaria [Strzal-ASG-Infidels_1-3]_Nov20_MOJA
image description
Militaria [Strzal-Leatherman-Beauty_1-3]_Nov20_MOJA
Magazyn_Uzbrojenia_reklama doruk krzywe
Militaria [Strzal-Pentagon_1-3]_Nov20_MOJA
KALIBER_caldwell_first_tacticalv4
sordin_1.3A4_3_white-27112020_4SHOOTER_MOJA
SPC_Magpul_MOJA
SPC_strzal.pl_specshop_MOJA
Prenumerata 210x285_X.2020- do druku
_4SHOOTER_Tanfoglio-A4-062018- dobry qr
_BRATERSTWO_jak-uzyskac-bron
Jak legalnie uzyskać broń palną?
_Rekl INCORSA_Stribog-Schmeisser_akcept
Militaria [Strzal-Infidels-Mechanix_1-1]_Nov20_B
previous arrow
next arrow
1.STRZAL.pl_2016.11_OKLADKA_LISTOPAD
2.STRZAL.pl_2016.12_OKLADKA_GRUDZIEN
3.STRZAL.pl_2017.01_OKLADKA_STYCZEN
4.STRZAL.pl_2017.02_OKLADKA_LUTY
5.STRZAL.pl_2017.03_OKLADKA_MARZEC
6.STRZAL.pl_2017.04_OKLADKA_KWIECIEN
7.STRZAL.pl_2017.05_OKLADKA_MAJ
8.STRZAL.pl_2017.06_OKLADKA_CZERWIEC
9.STRZAL.pl_2017.07-08_OKLADKA_LIPIEC-SIERPIEN
10.STRZAL.pl_2017.09_OKLADKA_WRZESIEN
11.STRZAL.pl_2017.10_OKLADKA_PAZDZIERNIK
12.STRZAL.pl_2017.11_OKLADKA_LISTOPAD
13.STRZAL.pl_2017.12_OKLADKA_GRUDZIEN
STRZAL.pl styczen 2018
STRZAL.pl luty 2018
STRZAL.pl marzec 2018
STRZALpl_2018-04
_N18 STRZAL.pl maj 2018
STRZAL.pl czerwiec 2018
STRZAL.pl lipiec-sierpien 2018
21.STRZAL.pl okladka
STRZAL.pl pazdziernik 2018
STRZAL.pl listopad 2018
24.STRZAL.pl grudzien 2018
25.STRZAL.pl styczen 2019
26.STRZAL.pl luty 2019
27.STRZAL.pl marzec 2019
28.STRZAL.pl kwiecien 2019
STRZAL.pl_maj_2019
30.STRZAL.pl okladka
31.STRZAL.pl lipiec-sierp 2019
32.STRZAL.pl wrzesien 2019
33.STRZAL.pl pazdziernik 2019
STRZAL.pl listopad 2019
35.STRZAL.pl grudzien 2019
36.STRZAL.pl styczen 2020
37.STRZAŁ.pl-luty-2020
39.STRZAL.pl kwiecien-maj 2020
STRZAL.pl_OKLADKA_2020.06_CZERWIEC
STRZAL.pl lipiec-sierpien 2020
Okladka I_2020 Specjal
42.STRZAL.pl wrzesień 2020
43.STRZAL.pl pazdziernik 2020
44.STRZAL.pl listopad 2020
45.STRZAL.pl grudzien 2020
46.STRZAL.pl styczen 2021
47.STRZAL.pl luty 2021
previous arrow
next arrow