2018/03/15

Jesienią 1918 roku jednoczesny upadek wszystkich trzech zaborców pozwolił odrodzić państwo wymazane z mapy Europy 123 lata wcześniej. Aby do tego doprowadzić, konieczne było ustanowienie granic i ich zbrojna obrona. W cyklu Oręż Niepodległej 1918 przyglądamy się broni, którą tego dokonano

„Wojna powszechna o wolność ludów”, wymodlona przez pokolenia walczące o odzyskanie niepodległości, doprowadziła jesienią roku 1918 do upadku wszystkich trzech zaborców, niezależnie od zajmowanej strony barykady, tworząc niemożliwą jeszcze rok wcześniej sytuację polityczną, w której można było odrodzić Polskę. Zanim do rokowań nad przyszłym kształtem odrodzonego państwa zasiedli politycy, żołnierze musieli chwycić za broń i postawić ich przed faktem dokonanym: objąć terytorium, ustalić porządek prawny, zapanować nad wywoływanym przez każdą wojnę bezprawiem – a także bronić odzyskanej wolności przed zakusami sąsiadów, wśród których nie brakowało rodzących się do niepodległego bytu państw ogarniętych równie silną ideą narodową.
Nie przypadkiem więc pierwszymi aktami nowych odradzających się w poszczególnych zaborach władz państwowych niepodległej Polski było rozbrajanie wojsk okupacyjnych i ustanawianie własnych sił zbrojnych.
Wielka Wojna miała ten szczególny rys, że Polacy byli w niej pod bronią nie tylko w różnych obcych mundurach – ale w dodatku nieraz były to mundury armii państw wzajemnie sobie wrogich i w chwili odrodzenia Polski prowadzących ze sobą nierzadko jeszcze poprzedniego dnia zacięte walki. Różnice te z początku dało się załagodzić zwodniczo łatwo – ale miały one jeszcze wrócić i odbijać się czkawką przez całe dwudziestolecie międzywojenne, bo wynikały z głównego konfliktu politycznego, który dzielił polski ruch niepodległościowy, a zaczął się jeszcze przed 1914 rokiem. Jedna część działaczy związała się z zaborcami niemieckojęzycznymi, Austro-Węgrami, a poprzez nich z Państwami Centralnymi czyli głównie Niemcami – a druga z Rosją, a przez nią z Ententą. Obie opcje traktowały te sojusze wyłącznie instrumentalnie, wierząc, że z chwilą stworzenia polskiej armii i wzięcia przez nią

1919, Lwów, Polska
Oddział Miejskiej Straży Obywatelskiej.
Fot. NN, zbiory Ośrodka KARTA
[wojna polsko-ukraińska, obrona Lwowa, Kresy Wschodnie, Miejska Straż Obywatelska, ochotnicy, dzieci, uzbrojenie, broń, karabiny]

udziału w wyzwoleniu reszty ziem polskich, uda się odzyskać pełną niezawisłość. W ich ramach powstawały w ciągu wojny własne formacje zbrojne, które toczyły walki na froncie, nierzadko bratobójcze, gdy naprzeciw stawali rodacy we wrogich mundurach. Nie wolno bowiem zapominać, że oprócz formacji ochotniczych z polskimi znakami i komendą – jak Legiony Polskie w Galicji i Legion Puławski w Rosji, a później Armia Polska (zwana „błękitną”) we Francji, setki tysięcy Polaków zostały po prostu powołane pod broń jako poddani trzech zaborczych cesarzy i służyli przymusowo pod obcym dowództwem. Stamtąd mieli tylko jedną drogę pod polskie sztandary obu stron – przez dezercję lub obóz jeniecki. To dlatego w Armii Polskiej we Francji powstawały pułki poznańskie: żołnierze z Wielkopolski trafili tam z szeregów armii niemieckiej. Poborowi z Galicji, którzy nie zdążyli do Legionów, mieli szansę zdezerterować na stronę włoską, gdzie też istniały polskie bataliony, po powrocie do Polski stanowiące zaczątek formacji tak zasłużonych, jak choćby 10. pułk strzelców konnych

COLT-niebieski DRUK_MOJA
sordin_1.3A4_3_black_27112020_4SHOOTER_MOJA
_okl_IV_Militaria [Strzal-Bushnell-Lunety-obserwacyjne_1-1]_Nov
COLT zielony_MOJA
_okl_II_KALIBER_GGG_v2
Militaria [Strzal-ASG-Infidels_1-3]_Nov20_MOJA
image description
Militaria [Strzal-Leatherman-Beauty_1-3]_Nov20_MOJA
Magazyn_Uzbrojenia_reklama doruk krzywe
Militaria [Strzal-Pentagon_1-3]_Nov20_MOJA
KALIBER_caldwell_first_tacticalv4
sordin_1.3A4_3_white-27112020_4SHOOTER_MOJA
SPC_Magpul_MOJA
SPC_strzal.pl_specshop_MOJA
Prenumerata 210x285_X.2020- do druku
_4SHOOTER_Tanfoglio-A4-062018- dobry qr
_BRATERSTWO_jak-uzyskac-bron
Jak legalnie uzyskać broń palną?
_Rekl INCORSA_Stribog-Schmeisser_akcept
Militaria [Strzal-Infidels-Mechanix_1-1]_Nov20_B
COLT-niebieski DRUK_MOJA
sordin_1.3A4_3_black_27112020_4SHOOTER_MOJA
_okl_IV_Militaria [Strzal-Bushnell-Lunety-obserwacyjne_1-1]_Nov
COLT zielony_MOJA
_okl_II_KALIBER_GGG_v2
Militaria [Strzal-ASG-Infidels_1-3]_Nov20_MOJA
image description
Militaria [Strzal-Leatherman-Beauty_1-3]_Nov20_MOJA
Magazyn_Uzbrojenia_reklama doruk krzywe
Militaria [Strzal-Pentagon_1-3]_Nov20_MOJA
KALIBER_caldwell_first_tacticalv4
sordin_1.3A4_3_white-27112020_4SHOOTER_MOJA
SPC_Magpul_MOJA
SPC_strzal.pl_specshop_MOJA
Prenumerata 210x285_X.2020- do druku
_4SHOOTER_Tanfoglio-A4-062018- dobry qr
_BRATERSTWO_jak-uzyskac-bron
Jak legalnie uzyskać broń palną?
_Rekl INCORSA_Stribog-Schmeisser_akcept
Militaria [Strzal-Infidels-Mechanix_1-1]_Nov20_B
previous arrow
next arrow
1.STRZAL.pl_2016.11_OKLADKA_LISTOPAD
2.STRZAL.pl_2016.12_OKLADKA_GRUDZIEN
3.STRZAL.pl_2017.01_OKLADKA_STYCZEN
4.STRZAL.pl_2017.02_OKLADKA_LUTY
5.STRZAL.pl_2017.03_OKLADKA_MARZEC
6.STRZAL.pl_2017.04_OKLADKA_KWIECIEN
7.STRZAL.pl_2017.05_OKLADKA_MAJ
8.STRZAL.pl_2017.06_OKLADKA_CZERWIEC
9.STRZAL.pl_2017.07-08_OKLADKA_LIPIEC-SIERPIEN
10.STRZAL.pl_2017.09_OKLADKA_WRZESIEN
11.STRZAL.pl_2017.10_OKLADKA_PAZDZIERNIK
12.STRZAL.pl_2017.11_OKLADKA_LISTOPAD
13.STRZAL.pl_2017.12_OKLADKA_GRUDZIEN
STRZAL.pl styczen 2018
STRZAL.pl luty 2018
STRZAL.pl marzec 2018
STRZALpl_2018-04
_N18 STRZAL.pl maj 2018
STRZAL.pl czerwiec 2018
STRZAL.pl lipiec-sierpien 2018
21.STRZAL.pl okladka
STRZAL.pl pazdziernik 2018
STRZAL.pl listopad 2018
24.STRZAL.pl grudzien 2018
25.STRZAL.pl styczen 2019
26.STRZAL.pl luty 2019
27.STRZAL.pl marzec 2019
28.STRZAL.pl kwiecien 2019
STRZAL.pl_maj_2019
30.STRZAL.pl okladka
31.STRZAL.pl lipiec-sierp 2019
32.STRZAL.pl wrzesien 2019
33.STRZAL.pl pazdziernik 2019
STRZAL.pl listopad 2019
35.STRZAL.pl grudzien 2019
36.STRZAL.pl styczen 2020
37.STRZAŁ.pl-luty-2020
39.STRZAL.pl kwiecien-maj 2020
STRZAL.pl_OKLADKA_2020.06_CZERWIEC
STRZAL.pl lipiec-sierpien 2020
Okladka I_2020 Specjal
42.STRZAL.pl wrzesień 2020
43.STRZAL.pl pazdziernik 2020
44.STRZAL.pl listopad 2020
45.STRZAL.pl grudzien 2020
46.STRZAL.pl styczen 2021
47.STRZAL.pl luty 2021
previous arrow
next arrow