Pisząc w grudniu roku 2019 o duńskim peemie Madsen MP M/46 wzmiankowaliśmy zaledwie jego poprzednika z roku 1945 – P.13/P.15 alias M.1945. Dziś wracamy do tamtej broni, bo jej konstrukcja na to zasługuje. No i po latach poszukiwań udało nam się wreszcie położyć ręce (i obiektyw) na jednym z rzadkich zachowanych egzemplarzy!

Firma Dansk Rekylriffel Syndikat (DRS) została założona w roku 1896 w celu produkcji karabinu samopowtarzalnego konstrukcji generała Vilhelma Hermana Olufa Madsena i porucznika Theodora Schuboe. Ponieważ DRS dysponowała biurem konstrukcyjnym, ale brakowało jej zaplecza produkcyjnego, do spółki dołączył się właściciel fabryki pomp Julius Rassmussen, który wniósł do niej swoją firmę i doświadczenie w produkcji mechanizmów. Dzięki temu, w 1902 roku karabin Madsena i Schuboego wszedł do produkcji seryjnej – ale już jako broń maszynowa, jeden z najwcześniejszych erkaemów (STRZAŁpl NS5, 2024). Następca prawny DRS, spółka akcyjna Dansk Industrie Syndikat SA (DISA), przejął w połowie lat 30. nie tylko jej główny produkt – karabin maszynowy – lecz i popularną, choć niewłaściwą nazwę „zakłady Madsen”. Słynne nazwisko jako marka w niczym firmie nie szkodziło, więc DISA wręcz zaczęła tej nazwy używać w quasi-oficjalnej formie.
W latach 1929–1948 DRS (od 1936 roku jako DISA, z przerwą w czasie wojny) wydawały bogato ilustrowany katalog swoich produktów w formie serii książek Automatic Standard Arms of Modern Warfare, których autorem był niejaki płk Halvor Jessen. Pierwsza edycja powojenna (i przedostatnia w ogóle, niestety), datowana w roku 1946, zwraca uwagę czytelników m.in. na nowy peem Madsena: 9 mm M.1945 (w wersji duńskiej: Maskinpistol M/45, fabryczne oznaczenie P.13 z kolbą drewnianą i P.15 z kolbą składaną).

Ilustracje: autor i archiwum autora