2022/01/18

Optymalny kształt śrutowego ładunku amunicji do broni gładkolufowej jest kulisty? Okazuje się, że nie zawsze, bo alternatywne rozwiązania mają swoje przewagi, zaś historia eksperymentów z kształtem śrucin sięga początków osiemnastego wieku.

Wszyscy wiemy, jak zbudowana jest amunicja śrutowa – łuska, spłonka, ładunek prochowy, ołowiany śrut oraz przybitka i zatyczka, wypierane współcześnie przez koszyczek, w którym śruciny opuszczają lufę broni po strzale. W zasadzie konstrukcja ta nie uległa zmianie od momentu pojawienia się na rynku w drugiej połowie XIX wieku. Wprawdzie producenci eksperymentowali (i wciąż eksperymentują) z materiałami używanymi do konstrukcji poszczególnych elementów – czarny proch zastąpiono mieszankami bezdymnymi, mosiężne gilzy łusek zastąpił papier, potem plastik, a naturalne skóry i korek używane do produkcji przybitek i zatyczek wypierane są obecnie przez przeróżne konstrukcje plastikowych koszyczków i tłoczków.
Najmniej podatny na zmiany okazał się śrut. Nie bez powodu. Używany do produkcji pocisków śrutowych ołów, zapewnia optymalny balans własności fizycznych oraz kosztów produkcji. Wszystko wskazuje jednak na to, że współczesne proekologiczne trendy ostatecznie wymuszą na producentach i użytkownikach konieczność zastąpienia ołowiu mniej toksycznym materiałem. Podkreślmy to – mniej toksycznym, bo badania prowadzone nad alternatywnymi dla ołowiu (lub stopu ołowiu z antymonem) materiałami do produkcji śrutu, jednoznacznie dowodzą, że jedynym prawdziwie nietoksycznym pierwiastkiem nadającym się do zastąpienia ołowiu jest… złoto. Z punktu widzenia kosztów złoty śrut byłby jednak oczywistym absurdem, więc komercyjne zastosowanie metali szlachetnych – poza sytuacjami, gdy przyjdzie nam się zmierzyć z wampirami – jest raczej wykluczone.
Badania wykazały, że miedź i jej związki, podobnie jak stopy cynku i niklu, mogą być równie toksyczne co ołów. Najlepsi kandydaci do zastąpienia ołowiu (z powodu zbliżonych własności fizycznych) w postaci wolframu i bizmutu są zdecydowanie trudniejsi w obróbce, co dodatkowo zwiększa koszty produkcji związane z wykorzystaniem zdecydowanie droższych od ołowiu materiałów. Pozostaje stal, która nie jest wszakże „czystym” stopem żelaza z węglem, ale ze względu na swoje docelowe właściwości zawierać może również inne metale o różnym stopniu toksyczności, jak chrom, nikiel, mangan, molibden, miedź… Najważniejszą jednak kwestią (poza oczywistą różnicą w cenie) są właściwości fizyczne stali, które – szczególnie w odniesieniu do amunicji myśliwskiej – i tak zdecydowanie ustępują ołowiowi

ilustracje: WINCHESTER, ARCHIWUM AUTORA, ROYAL ARMOURIES

COLT-niebieski DRUK_MOJA
sordin_1.3A4_3_black_27112020_4SHOOTER_MOJA
_okl_IV_Militaria [Strzal-Bushnell-Lunety-obserwacyjne_1-1]_Nov
COLT zielony_MOJA
_okl_II_KALIBER_GGG_v2
Militaria [Strzal-ASG-Infidels_1-3]_Nov20_MOJA
image description
Militaria [Strzal-Leatherman-Beauty_1-3]_Nov20_MOJA
Magazyn_Uzbrojenia_reklama doruk krzywe
Militaria [Strzal-Pentagon_1-3]_Nov20_MOJA
KALIBER_caldwell_first_tacticalv4
sordin_1.3A4_3_white-27112020_4SHOOTER_MOJA
SPC_Magpul_MOJA
SPC_strzal.pl_specshop_MOJA
Prenumerata 210x285_X.2020- do druku
_4SHOOTER_Tanfoglio-A4-062018- dobry qr
_BRATERSTWO_jak-uzyskac-bron
Jak legalnie uzyskać broń palną?
_Rekl INCORSA_Stribog-Schmeisser_akcept
Militaria [Strzal-Infidels-Mechanix_1-1]_Nov20_B
BBB_Militaria Olight_AS_297x403
BBB_Militaria ASG-Bren_.297x403
BBB_Militaria Mechanix_297x403
AAA_Militaria Gamo_297x403
AAA_SPC_magpul_297x403
BBB_4SHOOTER tanfoglio LIMITED CUSTOM EXTREME_297x403
AAA_Militaria Bushnell_297x403
AAA umieścić na stronie_SPC_holosun_297x403
AAA_KALIBER_SmithWesson MP&P15 Optic_297x403
AAA _KALIBER_Beretta APX reklama_strzal.pl_297x403
AA2A71~1
AAA _HUBERTUS_Hornady_1_297x403
COLT-niebieski DRUK_MOJA
sordin_1.3A4_3_black_27112020_4SHOOTER_MOJA
_okl_IV_Militaria [Strzal-Bushnell-Lunety-obserwacyjne_1-1]_Nov
COLT zielony_MOJA
_okl_II_KALIBER_GGG_v2
Militaria [Strzal-ASG-Infidels_1-3]_Nov20_MOJA
image description
Militaria [Strzal-Leatherman-Beauty_1-3]_Nov20_MOJA
Magazyn_Uzbrojenia_reklama doruk krzywe
Militaria [Strzal-Pentagon_1-3]_Nov20_MOJA
KALIBER_caldwell_first_tacticalv4
sordin_1.3A4_3_white-27112020_4SHOOTER_MOJA
SPC_Magpul_MOJA
SPC_strzal.pl_specshop_MOJA
Prenumerata 210x285_X.2020- do druku
_4SHOOTER_Tanfoglio-A4-062018- dobry qr
_BRATERSTWO_jak-uzyskac-bron
Jak legalnie uzyskać broń palną?
_Rekl INCORSA_Stribog-Schmeisser_akcept
Militaria [Strzal-Infidels-Mechanix_1-1]_Nov20_B
BBB_Militaria Olight_AS_297x403
BBB_Militaria ASG-Bren_.297x403
BBB_Militaria Mechanix_297x403
AAA_Militaria Gamo_297x403
AAA_SPC_magpul_297x403
BBB_4SHOOTER tanfoglio LIMITED CUSTOM EXTREME_297x403
AAA_Militaria Bushnell_297x403
AAA umieścić na stronie_SPC_holosun_297x403
AAA_KALIBER_SmithWesson MP&P15 Optic_297x403
AAA _KALIBER_Beretta APX reklama_strzal.pl_297x403
AA2A71~1
AAA _HUBERTUS_Hornady_1_297x403
previous arrow
next arrow
1.STRZAL.pl_2016.11_OKLADKA_LISTOPAD
2.STRZAL.pl_2016.12_OKLADKA_GRUDZIEN
3.STRZAL.pl_2017.01_OKLADKA_STYCZEN
4.STRZAL.pl_2017.02_OKLADKA_LUTY
5.STRZAL.pl_2017.03_OKLADKA_MARZEC
6.STRZAL.pl_2017.04_OKLADKA_KWIECIEN
7.STRZAL.pl_2017.05_OKLADKA_MAJ
8.STRZAL.pl_2017.06_OKLADKA_CZERWIEC
9.STRZAL.pl_2017.07-08_OKLADKA_LIPIEC-SIERPIEN
10.STRZAL.pl_2017.09_OKLADKA_WRZESIEN
11.STRZAL.pl_2017.10_OKLADKA_PAZDZIERNIK
12.STRZAL.pl_2017.11_OKLADKA_LISTOPAD
13.STRZAL.pl_2017.12_OKLADKA_GRUDZIEN
STRZAL.pl styczen 2018
STRZAL.pl luty 2018
STRZAL.pl marzec 2018
STRZALpl_2018-04
_N18 STRZAL.pl maj 2018
STRZAL.pl czerwiec 2018
STRZAL.pl lipiec-sierpien 2018
21.STRZAL.pl okladka
STRZAL.pl pazdziernik 2018
STRZAL.pl listopad 2018
24.STRZAL.pl grudzien 2018
25.STRZAL.pl styczen 2019
26.STRZAL.pl luty 2019
27.STRZAL.pl marzec 2019
28.STRZAL.pl kwiecien 2019
STRZAL.pl_maj_2019
30.STRZAL.pl okladka
31.STRZAL.pl lipiec-sierp 2019
32.STRZAL.pl wrzesien 2019
33.STRZAL.pl pazdziernik 2019
STRZAL.pl listopad 2019
35.STRZAL.pl grudzien 2019
36.STRZAL.pl styczen 2020
37.STRZAŁ.pl-luty-2020
39.STRZAL.pl kwiecien-maj 2020
STRZAL.pl_OKLADKA_2020.06_CZERWIEC
STRZAL.pl lipiec-sierpien 2020
Okladka I_2020 Specjal
42.STRZAL.pl wrzesień 2020
43.STRZAL.pl pazdziernik 2020
44.STRZAL.pl listopad 2020
45.STRZAL.pl grudzien 2020
46.STRZAL.pl styczen 2021
47.STRZAL.pl luty 2021
48.STRZAL.pl marzec 2021
49.STRZAL.pl kwiecien 2021
50.STRZAL.pl_maj 2021
51.STRZAL.pl czerwiec 2021
52_STRZAL.pl lipiec-sierp 2021
53.STRZAL.pl wrzesien 2021
S54(10.21) okladka
55.STRZAL.pl listopad 2021
56.STRZAL.pl grudzien 2021
Okladka I_01-02_2022
Okladka I_03_2022
S59_04.22_okladka
60.STRZAL.pl maj 2022
61.STRZAL.pl czerwiec 2022
62.STRZAL.pl lipiec-sierp 2022
previous arrow
next arrow